De slangkeuzegids: Onder druk

Weet u welke rol de druk speelt bij het kiezen van een nieuwe slang?

De druk in een slang is bepalend voor zowel de prestaties als de veiligheid ervan. Het is belangrijk om het verschil te begrijpen tussen werkdruk en barstdruk, en hoe deze de duurzaamheid en levensduur van de slang beïnvloeden. En dan is er nog de temperatuur...

Zou het niet fijn zijn om een klaar inzicht te hebben in deze begrippen, zodat uw betere keuzes kunt maken en zowel de efficiëntie als de veiligheid van de procesinstallatie kunt verbeteren?

Lees verder in deze uitgave van de Slangkeuzegids, waarin we de nadruk leggen op de rol van druk bij de keuze van een slang en hoe de temperatuur ook een rol speelt.

Als we het hebben over de slang voor industrieel gebruik, zijn er twee begrippen waar u rekening mee moet houden: werkdruk en barstdruk.

• De werkdruk is de maximale druk die een slang op een veilige en efficiënte manier aankan onder normale bedrijfsomstandigheden.
• De barstdruk is het punt waarop de slang de druk niet langer kan weerstaan en zal bezwijken.

Het is belangrijk om deze begrippen te begrijpen, zodat u de juiste slang kiest voor uw toepassing en een veilige en efficiënte werking garandeert. Als de slang niet aan de eisen voldoet, loopt u het risico dat uw productie volledig stilvalt – in het ergste geval kan dit leiden tot levensgevaarlijk letsel, met name bij CIP-reiniging, waarbij vaak chemische vloeistoffen bij hoge temperaturen worden gebruikt.

De temperatuur heeft een grote invloed op de weerstand van een slang tegen de werkdruk.

Wanneer de temperatuur stijgt, daalt de slangdruk vaak als gevolg daarvan. Hierdoor wordt de sterkte van het slangmateriaal verminderd en wordt de slang minder bestand tegen de werkdruk. Als u bijvoorbeeld een slang hebt die is gespecificeerd voor 10 bar bij 20 °C, daalt de werkdruk doorgaans met 40% wanneer de temperatuur 90 °C bereikt. Dit verschilt echter per slangtype.

Het is van cruciaal belang om zowel de werktemperaturen als de drukvereisten in overweging te nemen bij het kiezen van de meest geschikte slang. Zorg ervoor dat deze zowel de vereiste werkdrukken als de verwachte werktemperaturen aankan.

LET OP! Drukgegevens op een slang worden altijd vermeld bij een temperatuur van +20 °C, zoals hieronder weergegeven.

Een druktest is in feite uw extra zekerheid dat de slang bestand is tegen de werkdruk waarmee u in de installatie wilt werken. Het is een gecontroleerde sterkte- en dichtheidstest, waarbij de slang kortstondig wordt blootgesteld aan een statische overdruk om de volledige integriteit ervan te bevestigen voordat deze in de leiding wordt geplaatst.

Het doel is om zwakke plekken in de slang of de montage van de koppelingen op te sporen voordat u deze in gebruik neemt. Op die manier reduceer u het risico op barsten en lekkages, die anders kunnen leiden tot persoonlijk letsel, productiestilstand of in het ergste geval terugroepacties.

Defecten aan slangen manifesteren zich zelden als een plotselinge en 'zuivere' scheuring zonder voorafgaande waarschuwing. Vaak is een scheur het hoogtepunt van een langdurig afbraakproces. Bij herhaaldelijke overdruk of de gevreesde drukstoten (hydraulische schokken) wordt de interne structuur van de slang zwaar op de proef gesteld, en dat laat sporen achter die u in de kiem kunt smoren.

Het is daarom belangrijk om de visuele indicatoren te herkennen voordat ze zich tijdens het gebruik tot een daadwerkelijke storing ontwikkelen. Hier zijn de meest voorkomende tekenen dat uw slang in de gevarenzone zit:

• Bellen in de buitenmantel: Dit is een van de meest kritieke tekenen. Het duidt er vaak op dat het medium of de gas door de slangwand is gedrongen en zich nu onder de buitenmantel ophoopt. Als de „bel“ doorboord raakt, kan dit leiden tot een gevaarlijke straal onder hoge druk. 
• Microscheurtjes en ‘weather checking’: Kleine scheurtjes in het oppervlak duiden erop dat het materiaal zijn elasticiteit heeft verloren, vaak door hitte of UV-licht. Dit kan ervoor zorgen dat vocht en het medium de wapening bereiken als de scheurtjes door de buitenmantel heen gaan.
• Vocht of medium in de wapening: Als u vloeistof ziet sijpelen bij de wapening zelf of bij de overgang naar de koppeling, is dat een teken van corrosie van de stalen wapening, waardoor de fundamentele sterkte van de slang razendsnel afneemt.
• Uitstulpingen en vervormingen: Lokale „bobbels“ op de slang of tekenen dat de slang uit de koppeling begint te glijden, zijn directe waarschuwingen dat de wapening het heeft begeven.

Regelmatige inspectie en vervanging volgens een vast schema, in combinatie met druktesten van kritieke slangverbindingen, vormen daarom een centraal onderdeel van een preventieve onderhoudsstrategie. Uiteindelijk draait het om gezond verstand en economische overwegingen: het is vaak veel goedkoper om een slang „te vroeg“ te vervangen dan de gevolgen van een breuk onder volle druk op te vangen.

Bij ons is druk geen theoretisch begrip, maar een onderdeel van onze vaste kwaliteitsborgingsprocedure. We voeren druktests uit op slangen met een veiligheidsmarge van doorgaans 1,5 keer de opgegeven werkdruk, zodat er documentatie is dat de oplossing bestand is tegen de werkelijke omstandigheden in uw installatie. Dat betekent dat als uw werkdruk 10 bar is, we doorgaans een druktest uitvoeren bij 15 bar.

Als de slang deel uitmaakt van kritieke proceslijnen of audits, kunt u met voordeel een drukproefcertificaat bij uw slangoplossing bestellen. Het certificaat documenteert onder andere klantgegevens, slangspecificaties, toegepaste testnormen (ISO 1307 en DIN 7715) en de testdruk en inspectiedatum.

Dit maakt het voor u eenvoudig om aan autoriteiten en interne kwaliteitsafdelingen aan te tonen dat de slang is getest en goedgekeurd voor juist uw bedrijfsomstandigheden.

Hebt u ‘Peter’s Week’ gezien, met de druktest van de slang? We laten u zien hoe we slangen op druk testen. Zo krijgt u een beeld van hoe we in de praktijk omgaan met druk en veiligheid.

In de volgende aflevering gaan we dieper in op koppelingstypes voor slangen en bekijken we hun specifieke eigenschappen. We geven u een eenvoudig overzicht en helpen u nog beter bij het maken van de juiste slangkeuze!